shadow

Bourgondisch carnaval

Carnaval is van oorsprong een katholiek feest. De traditie wordt voorafgaand gevierd aan Aswoensdag. De traditie duurt van zondag tot en met dinsdagavond gevierd. Na dinsdagavond gaat men 40 dagen vasten. Er zijn twee soorten carnaval in Nederland die we vieren, namelijk het Rijnlandse carnaval en de bourgondische carnaval. Ik ga in dit artikel het over de Bourgondische variant hebben.

Wat is bourgondisch carnaval?

Bourgondisch carnaval wordt over het algemeen in Noord-Brabant, Gelderland (Land van Maas en Waal) en Katholiek Zeeuws-Vlaanderen gevierd. Deze variant van carnaval vind haar oorsprong in de welvarende steden van het Hertogdom Brabant en de Graafschap Vlaanderen plaats in de Bourgondische Nederlanden. Van oorsprong was de insteek dat iedereen verkleed ging en elkaar belachelijk ging maken. Door de grote armoede die heerste in Brabant vanaf de bloeitijd van de Gouden Eeuw tot pakweg de Tweede Wereldoorlog wordt het gekenmerkt door eenvoudige kostuums (boerenkiel met zakdoek is het meest iconisch). Tijdens carnaval zijn er een aantal gebruiken en gewoonten, u kunt ze hieronder lezen:

  • Carnavalsstichting: De belangrijke activiteiten zoals de sleuteloverdracht, optochten en de pronkzitting wordt meestal georganiseerd door één carnavals vereniging per dorp of stad;
  • Alternatieve plaatsnamen: Het is gebruikelijk voor steden en dorpen om de plaatsnamen te veranderen tijdens carnaval. Enkele voorbeelden zijn het Kielegat (Breda), Kruikestad (Tilburg), Oeteldonk (’s Hertogenbosch) en Zandhazendurp (Rosmalen);
  • Motto: Ook is er vaak dat verenigingen of dorpen/steden een eigen motto hebben. Dit is meestal een uitspraak in het dialect van de dorp/stad van de plaatselijke bevolking. Er is geen landelijke vastgesteld. En tot slot
  • Kleding: Traditionele kleding bestaat uit oude kledingstukken, gordijnen, oude kielen etc. Vooral in het westen van Noord-Brabant is dit gewoonlijk. Tegenwoordig zie je vaak complete pakken die bij een carnavalswinkel gekocht zijn of verkleedwinkels. Wat wel heel anders is aan bourgondisch carnaval, is dat de kostuums vaak dikker zijn dan de kostuums van mensen die Rijnlands carnaval vieren. Bourgondisch carnaval wordt voornamelijk buiten gevierd en het Rijnlandse carnaval voornamelijk binnen, dus heb je ook minder kleding nodig om jezelf warm te houden.